ચોઘડિયા — આજના શુભ અને અશુભ ચોઘડિયા

ચોઘડિયા એટલે શું, સાત ચોઘડિયા કયા, દરેકનો સ્વામી અને સ્વભાવ, અને વાર પ્રમાણે દિવસના આઠ ભાગ કઈ રીતે ગોઠવાય છે — સૂર્યોદયથી સૂર્યાસ્ત સુધીની શાસ્ત્રીય ગણતરી.

choghadiya, aaj nu choghadiya, shubh choghadiya, choghadiya gujarati

ચોઘડિયા એટલે સૂર્યોદયથી સૂર્યાસ્ત સુધીના સમયને આઠ સરખા ભાગમાં વહેંચીને દરેક ભાગને એક નામ અને સ્વભાવ આપવો. સાત ચોઘડિયા છે — ઉદ્વેગ, ચલ, લાભ, અમૃત, કાળ, શુભ અને રોગ — અને દરેક વારે આ ચક્ર જુદા ચોઘડિયાથી શરૂ થાય છે.

ચોઘડિયાની ગણતરી ઘડિયાળના કલાકો પર નહીં, સૂર્યોદય અને સૂર્યાસ્ત પર ચાલે છે. દિવસની લંબાઈને આઠે ભાગતાં જે મળે તે એક ચોઘડિયું — એટલે ઉનાળામાં એક ચોઘડિયું લાંબું અને શિયાળામાં ટૂંકું હોય છે. આ જ કારણે "ચોઘડિયું દોઢ કલાકનું હોય" એવું કહેવું ખોટું છે; તે દિવસે દિવસે અને સ્થળે સ્થળે બદલાય છે.

સાત ચોઘડિયા સાત ગ્રહો સાથે જોડાયેલા છે, અને તેમનો સ્વભાવ એ ગ્રહના સ્વભાવમાંથી જ આવે છે. ગુરુનું શુભ, ચંદ્રનું અમૃત અને બુધનું લાભ — ત્રણેય સૌમ્ય ગ્રહ, ત્રણેય ચોઘડિયા શુભ. શનિનું કાળ, મંગળનું રોગ અને સૂર્યનું ઉદ્વેગ — ત્રણેય ક્રૂર ગણાતા ગ્રહ, ત્રણેય ટાળવાનાં. શુક્રનું ચલ વચ્ચે રહે છે: પ્રવાસ અને હલનચલન માટે વપરાય છે, પણ સ્થાયી કામ માટે નહીં.

દરેક વાર પોતાના સ્વામીના ચોઘડિયાથી શરૂ થાય છે — રવિવાર સૂર્યના ઉદ્વેગથી, સોમવાર ચંદ્રના અમૃતથી, મંગળવાર મંગળના રોગથી, બુધવાર બુધના લાભથી, ગુરુવાર ગુરુના શુભથી, શુક્રવાર શુક્રના ચલથી અને શનિવાર શનિના કાળથી. પછી ક્રમ એ જ સાત નામોમાં ફરતો રહે છે. આ જ કારણે નીચેના કોષ્ટકમાં દરેક વારની હરોળ જુદી દેખાય છે — તે યાદ રાખવાની વાત નથી, ગણતરીનું પરિણામ છે.

સાત ચોઘડિયા — સ્વામી અને સ્વભાવ

ચોઘડિયા	સ્વામી	સ્વભાવ
ઉદ્વેગ	સૂર્ય	ટાળવું
ચલ	શુક્ર	મધ્યમ
લાભ	બુધ	શુભ
અમૃત	ચંદ્ર	શુભ
કાળ	શનિ	ટાળવું
શુભ	ગુરુ	શુભ
રોગ	મંગળ	ટાળવું

• ઉદ્વેગ — સૂર્યનું. બેચેની અને ઉતાવળનું ચોઘડિયું; નવું કામ શરૂ કરવા માટે ટાળવામાં આવે છે. સરકારી કે અધિકારીસંબંધી કામ માટે કેટલીક પરંપરા તેને સ્વીકારે છે.
• ચલ — શુક્રનું. હલનચલનનું ચોઘડિયું; પ્રવાસ, મુસાફરી અને બહાર જવાનાં કામ માટે વપરાય છે. સ્થિર રહેવાનાં કામ માટે મધ્યમ ગણાય છે.
• લાભ — બુધનું. લાભ અને શીખવાનું ચોઘડિયું; વેપાર, નવો અભ્યાસ, વાટાઘાટ અને દસ્તાવેજી કામ માટે શુભ.
• અમૃત — ચંદ્રનું. સૌથી શુભ ગણાતાં ચોઘડિયાંમાંનું એક; શુભ કાર્યની શરૂઆત, ઔષધ અને પોષણ સંબંધી કામ માટે.
• કાળ — શનિનું. વિલંબ અને અવરોધનું ચોઘડિયું; શુભ કાર્યની શરૂઆત માટે ટાળવામાં આવે છે. ધીરજ માગતાં લાંબાં કામ માટે કેટલાક તેને વાપરે છે.
• શુભ — ગુરુનું. શુભ કાર્યો, લગ્નસંબંધી વાત, પૂજા અને શિક્ષણ માટે સૌથી અનુકૂળ.
• રોગ — મંગળનું. સંઘર્ષ અને શ્રમનું ચોઘડિયું; સામાન્ય શુભ કાર્ય માટે ટાળવામાં આવે છે, જોકે સ્પર્ધા કે વિવાદ જેવાં કામ માટે કેટલીક પરંપરા તેને સ્વીકારે છે.

વાર પ્રમાણે દિવસના આઠ ચોઘડિયા

વાર	સૂર્યોદયથી આઠ ભાગ
રવિવાર	ઉદ્વેગ · ચલ · લાભ · અમૃત · કાળ · શુભ · રોગ · ઉદ્વેગ
સોમવાર	અમૃત · કાળ · શુભ · રોગ · ઉદ્વેગ · ચલ · લાભ · અમૃત
મંગળવાર	રોગ · ઉદ્વેગ · ચલ · લાભ · અમૃત · કાળ · શુભ · રોગ
બુધવાર	લાભ · અમૃત · કાળ · શુભ · રોગ · ઉદ્વેગ · ચલ · લાભ
ગુરુવાર	શુભ · રોગ · ઉદ્વેગ · ચલ · લાભ · અમૃત · કાળ · શુભ
શુક્રવાર	ચલ · લાભ · અમૃત · કાળ · શુભ · રોગ · ઉદ્વેગ · ચલ
શનિવાર	કાળ · શુભ · રોગ · ઉદ્વેગ · ચલ · લાભ · અમૃત · કાળ

દરેક વારની શરૂઆત જુદી કેમ

• દરેક વારનો પહેલો ચોઘડિયો તે વારના સ્વામી ગ્રહનો હોય છે. આ હોરા પદ્ધતિ સાથે સુસંગત છે — વારનું નામ પણ તે જ ગ્રહ પરથી પડે છે, અને દિવસની પહેલી હોરા પણ તે જ ગ્રહની હોય છે.
• આનું વ્યવહારુ પરિણામ એ કે એક જ ઘડિયાળનો સમય જુદા વારે જુદો ચોઘડિયો બતાવશે. તેથી "સવારે દસ વાગ્યે લાભ હોય" એવો કોઈ નિયમ નથી — વાર, સૂર્યોદય અને સ્થળ ત્રણેય જોઈએ.
• રાત્રિના ચોઘડિયા સૂર્યાસ્તથી શરૂ થાય છે અને તેમનો ક્રમ દિવસના ક્રમથી જુદો હોય છે. આ પાનું દિવસના આઠ ભાગ બતાવે છે.

આ પાનું તમને શું કહી શકતું નથી

• આ કોષ્ટક ક્રમ બતાવે છે, ઘડિયાળનો સમય નહીં. ખરો સમય તે દિવસના સૂર્યોદય અને સૂર્યાસ્ત પર આધારિત છે, જે તારીખ અને શહેર બંને પ્રમાણે બદલાય છે.
• ચોઘડિયું મુહૂર્તનું એક સ્તર છે, આખું મુહૂર્ત નહીં. પંચાંગનાં બીજાં અંગો — તિથિ, નક્ષત્ર, યોગ, કરણ — અને રાહુકાળ પણ સાથે જોવાય છે.
• ચોઘડિયામાં તમારી પોતાની કુંડળીનો કોઈ હિસાબ નથી. તે દિવસનું સામાન્ય માપ છે, વ્યક્તિગત નહીં; મોટા નિર્ણય માટે તમારી દશા અને ગોચર પણ જોવાં જોઈએ.
• જુદી પરંપરાઓ કેટલાંક ચોઘડિયાંનો ઉપયોગ જુદી રીતે કરે છે. અહીં જે આપ્યું છે તે વ્યાપકપણે પ્રચલિત વાચન છે, એકમાત્ર વાચન નહીં.

વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો

ચોઘડિયું કેટલા સમયનું હોય છે?

સૂર્યોદયથી સૂર્યાસ્ત સુધીના સમયના આઠમા ભાગ જેટલું. દિવસ લાંબો હોય ત્યારે ચોઘડિયું લાંબું અને ટૂંકો હોય ત્યારે ટૂંકું. તેથી તે હંમેશાં દોઢ કલાકનું હોતું નથી — તે તારીખ અને સ્થળ પ્રમાણે બદલાય છે.

કયા ચોઘડિયા શુભ ગણાય છે?

અમૃત (ચંદ્ર), શુભ (ગુરુ) અને લાભ (બુધ) શુભ ગણાય છે. ઉદ્વેગ (સૂર્ય), કાળ (શનિ) અને રોગ (મંગળ) ટાળવામાં આવે છે. ચલ (શુક્ર) મધ્યમ છે અને પ્રવાસ માટે વપરાય છે.

દરેક વારે ચોઘડિયો જુદો કેમ શરૂ થાય છે?

કારણ કે દરેક વારનો પહેલો ચોઘડિયો તે વારના સ્વામી ગ્રહનો હોય છે — રવિવારે સૂર્યનું ઉદ્વેગ, સોમવારે ચંદ્રનું અમૃત, અને એ રીતે આગળ. પછી સાત નામોનું ચક્ર ફરતું રહે છે.

શું ચોઘડિયું જોઈને જ કામ કરવું જોઈએ?

ચોઘડિયું રોજિંદાં કામ માટેનું સરળ અને ઝડપી માપ છે. લગ્ન, ગૃહપ્રવેશ કે વ્યવસાયના આરંભ જેવા મોટા નિર્ણય માટે તે એકલું પૂરતું નથી — ત્યાં પૂરું મુહૂર્ત અને તમારી પોતાની કુંડળી જોવાય છે.

સ્વિસ એફેમેરિસ અને લાહિરી અયનાંશથી ગણતરી · સમીક્ષા તારીખ 2026-08-07